Balans bewaren is de grootste uitdaging op stuifzand!

WEKEROM – Als beheerder mag Anne Huttinga bij Geldersch Landschap & Kasteelen zorgdragen voor de regio Zuidwest-Veluwe & Vallei. Eén van de pareltjes hierin is het Wekeromse Zand, één van de zeer weinige actieve stuifzandgebieden in Noordwest-Europa.

Het gebied beslaat in totaal 538 hectare, waarvan ongeveer een vijfde stuifzand. ‘Naast zand is er ook veel bos, wat vennetjes, gras en heide. Als het zand en de heide niet open worden gehouden, groeit het Wekeromse Zand dicht, eerst met mos en hoog gras, daarna volgt er bos. Om het zand door de wind in beweging te houden, grazen heidekoeien op de heide’, legt Anne uit. 

Kwetsbare overgangszones

‘In de overgangszones - daar waar het zand de heide in stuift - tref je veel zeldzame flora- en faunasoorten aan, zoals ruig haarmos en diverse korstmossen én de mierenleeuw, een graafwesp.’ Sowieso is het Wekeromse Zand een paradijs voor diersoorten, waaronder de witte klapekster, de nachtzwaluw en de boomleeuwerik. Ook dassen, reeën en vossen komen er voor. 

Het bewaren van de precaire balans tussen de landschappen op het Wekeromse Zand is de grootste uitdaging voor Geldersch Landschap & Kasteelen. Het stuifzand is het belangrijkste beheeronderdeel. De randzones zijn kwetsbaar. Maar je kunt die niet afsluiten. Het stuifzandgebied is daarom alleen toegankelijk voor wandelaars, niet voor fietsers en honden.’ En dan is er nog de wolf. Die maakte een einde aan het leven van de complete kudde moeflons, die voorheen het Wekeromse Zand open hield. In kuddeverband weten heidekoeien zich gelukkig prima te weren tegen wolven. Geldersch Landschap & Kasteelen is bezig met een fokprogramma, omdat het een zeldzaam ras is. 

Celtic fields

Het Wekeromse Zand biedt ook een waardevol cultuurhistorisch verhaal. ‘Het bevat een van de grootste Celticfields-complexen van ons land. Celticfields of raatakkers zijn kleine prehistorische akkertjes voor wisselteelt. Op luchtfoto’s zijn die duidelijk waarneembaar. Evenals de middeleeuwse Hessenwegen en enkele grafheuvels.

Er zijn ook archeologische vondsten gedaan. Een perceel met raatakkers op de Goudsberg aan de Vijfsprongweg is gereconstrueerd, evenals een boerderij met schuur uit de ijzertijd.’ Wat maakt het werk van een natuurbeheerder zo leuk? ‘Ik vind het belangrijk om zowel in contact met de natuur als met het publiek te blijven. Maar de groeiende toeristische drukte is wel een uitdaging!’